In het kort
- Drink bij diarree 2 tot 3 liter per dag, meer bij koorts. Vermijd melk en zoete dranken zoals appelsap en frisdrank.
- ORS uit de apotheek of drogist is de beste drank bij flinke diarree en braken, zeker voor kinderen en ouderen.
- Bel dezelfde dag als je 12 uur niet hebt geplast, blijft overgeven of een chronische ziekte hebt. Bel direct bij verwardheid of sufheid.
Wie is er ziek?
Waarom ORS werkt
ORS staat voor orale rehydratiezouten. Het is een poeder dat je oplost in water, met een precieze verhouding van zout, kalium, citraat en glucose. Die verhouding is geen toeval. In je dunne darm wordt natrium samen met glucose opgenomen, en water volgt. Zo neemt je lichaam vocht op, ook als je darm geïrriteerd is. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie heeft ORS miljoenen levens gered, vooral van kinderen met diarree.
| Bestanddeel | Per liter ORS (WHO) |
|---|---|
| Natriumchloride (zout) | 2,6 gram |
| Glucose | 13,5 gram |
| Kaliumchloride | 1,5 gram |
| Trinatriumcitraat | 2,9 gram |
Dit komt neer op 75 mmol natrium en 20 mmol kalium per liter.
Wat drink je beter niet?
| Drank | Waarom niet |
|---|---|
| Appelsap en vruchtensap | Veel suiker, trekt water naar de darm en maakt diarree erger |
| Frisdrank en cola | Veel suiker en bijna geen zout. Ook light-frisdrank wordt afgeraden |
| Sportdrank | Te veel suiker en te weinig natrium voor ziekte |
| Melk | Wordt bij diarree vaak slecht verdragen |
| Alcohol | Laat je meer plassen |
Eten tijdens en na ziekte
Je hoeft niet te stoppen met eten. Eet wat je lust, in kleine porties. Lichte maaltijden zoals een boterham, rijst, pasta, een banaan of soep zijn vaak het prettigst. Bouillon is een goede keuze: warm, licht verteerbaar en met natrium. Zodra je weer normaal eet, vul je kalium en magnesium vanzelf aan.
Koorts
Bij koorts zweet je meer en adem je sneller, dus verlies je meer vocht. Drink meer dan normaal, ongeveer een halve liter extra per graad koorts is een praktisch uitgangspunt. Elektrolyten zijn bij koorts zonder diarree of braken meestal niet nodig: je eten levert genoeg zout.
Medicijnen en elektrolyten
Sommige medicijnen beïnvloeden je elektrolyten. Plaspillen laten je natrium en kalium verliezen, ACE-remmers en sommige plaspillen kunnen kalium juist laten stijgen. Bij diarree of braken kan dat sneller uit balans raken. Gebruik je zulke medicijnen, bel dan je huisarts of apotheek als je ziek wordt.
Veelgestelde vragen
Wat drink je het best bij diarree?
Water, thee en bouillon. Bij flinke diarree of braken ORS uit de apotheek of drogist. Vermijd melk, vruchtensap, frisdrank en light-frisdrank.
Helpen elektrolyten bij diarree?
Ja, de juiste. ORS vult vocht en zouten aan en wordt goed opgenomen, ook als je darm geïrriteerd is. Een sportdrank is niet geschikt: te veel suiker en te weinig zout.
Waar koop je ORS?
Bij de apotheek en drogisterijen zoals Kruidvat en Etos, zonder recept. Er zijn zakjes om op te lossen en bruistabletten.
Hoeveel ORS moet je drinken?
Volg de bijsluiter. Vaak is het advies om na elke dunne ontlasting een glas ORS te drinken. Voor kinderen hangt de hoeveelheid af van het gewicht.
Mag je zelf ORS maken?
Volwassenen kunnen kort een thuisrecept gebruiken: 1 liter water, een halve theelepel zout en 6 theelepels suiker. Voor kinderen en bij flinke diarree is ORS uit de apotheek beter, omdat de verhouding dan precies klopt.
Bronnen
Deze informatie is algemeen en vervangt geen advies van je huisarts, apotheker of diëtist. Heb je klachten, een chronische aandoening of gebruik je medicijnen, overleg dan met hen.