Elektrolyten bij diarree, braken en ziekte

Bij diarree en overgeven verlies je snel vocht en zouten. Meestal is het met genoeg drinken binnen een paar dagen over. Maar bij kinderen en ouderen kan uitdroging snel gaan. Dit is wat je drinkt en wanneer je belt.

4 minuten lezenBijgewerkt op 10 november 2026

In het kort

  • Drink bij diarree 2 tot 3 liter per dag, meer bij koorts. Vermijd melk en zoete dranken zoals appelsap en frisdrank.
  • ORS uit de apotheek of drogist is de beste drank bij flinke diarree en braken, zeker voor kinderen en ouderen.
  • Bel dezelfde dag als je 12 uur niet hebt geplast, blijft overgeven of een chronische ziekte hebt. Bel direct bij verwardheid of sufheid.

Wie is er ziek?

Advies per persoonVolgens Thuisarts.nl

Drinken: ongeveer 2 tot 3 liter per dag, dat zijn 8 tot 12 glazen. Bij koorts meer. Kleine slokjes als je misselijk bent. Bij flinke diarree of braken: ORS.

Dezelfde dag bellen als je 12 uur of langer niet hebt geplast, als je 3 dagen lang 6 keer per dag of vaker dunne diarree hebt, als je blijft overgeven, bij bloed bij de ontlasting of veel buikpijn, of als je diabetes, een nierziekte of hartfalen hebt of plaspillen, NSAID-pijnstillers, bloedverdunners of lithium gebruikt.

Direct bellen als je verward bent, het gevoel hebt flauw te vallen of suf wordt.

Waarom ORS werkt

ORS staat voor orale rehydratiezouten. Het is een poeder dat je oplost in water, met een precieze verhouding van zout, kalium, citraat en glucose. Die verhouding is geen toeval. In je dunne darm wordt natrium samen met glucose opgenomen, en water volgt. Zo neemt je lichaam vocht op, ook als je darm geïrriteerd is. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie heeft ORS miljoenen levens gered, vooral van kinderen met diarree.

Samenstelling van ORS volgens de WHO
BestanddeelPer liter ORS (WHO)
Natriumchloride (zout)2,6 gram
Glucose13,5 gram
Kaliumchloride1,5 gram
Trinatriumcitraat2,9 gram

Dit komt neer op 75 mmol natrium en 20 mmol kalium per liter.

Wat drink je beter niet?

Dranken om te vermijden bij diarree
DrankWaarom niet
Appelsap en vruchtensapVeel suiker, trekt water naar de darm en maakt diarree erger
Frisdrank en colaVeel suiker en bijna geen zout. Ook light-frisdrank wordt afgeraden
SportdrankTe veel suiker en te weinig natrium voor ziekte
MelkWordt bij diarree vaak slecht verdragen
AlcoholLaat je meer plassen

Eten tijdens en na ziekte

Je hoeft niet te stoppen met eten. Eet wat je lust, in kleine porties. Lichte maaltijden zoals een boterham, rijst, pasta, een banaan of soep zijn vaak het prettigst. Bouillon is een goede keuze: warm, licht verteerbaar en met natrium. Zodra je weer normaal eet, vul je kalium en magnesium vanzelf aan.

Koorts

Bij koorts zweet je meer en adem je sneller, dus verlies je meer vocht. Drink meer dan normaal, ongeveer een halve liter extra per graad koorts is een praktisch uitgangspunt. Elektrolyten zijn bij koorts zonder diarree of braken meestal niet nodig: je eten levert genoeg zout.

Medicijnen en elektrolyten

Sommige medicijnen beïnvloeden je elektrolyten. Plaspillen laten je natrium en kalium verliezen, ACE-remmers en sommige plaspillen kunnen kalium juist laten stijgen. Bij diarree of braken kan dat sneller uit balans raken. Gebruik je zulke medicijnen, bel dan je huisarts of apotheek als je ziek wordt.

Veelgestelde vragen

Wat drink je het best bij diarree?

Water, thee en bouillon. Bij flinke diarree of braken ORS uit de apotheek of drogist. Vermijd melk, vruchtensap, frisdrank en light-frisdrank.

Helpen elektrolyten bij diarree?

Ja, de juiste. ORS vult vocht en zouten aan en wordt goed opgenomen, ook als je darm geïrriteerd is. Een sportdrank is niet geschikt: te veel suiker en te weinig zout.

Waar koop je ORS?

Bij de apotheek en drogisterijen zoals Kruidvat en Etos, zonder recept. Er zijn zakjes om op te lossen en bruistabletten.

Hoeveel ORS moet je drinken?

Volg de bijsluiter. Vaak is het advies om na elke dunne ontlasting een glas ORS te drinken. Voor kinderen hangt de hoeveelheid af van het gewicht.

Mag je zelf ORS maken?

Volwassenen kunnen kort een thuisrecept gebruiken: 1 liter water, een halve theelepel zout en 6 theelepels suiker. Voor kinderen en bij flinke diarree is ORS uit de apotheek beter, omdat de verhouding dan precies klopt.

Bronnen
  1. Thuisarts, Ik heb diarree (link)
  2. Thuisarts, Mijn kind heeft diarree (link)
  3. WHO/UNICEF, samenstelling ORS met verlaagde osmolariteit (link)
  4. Apotheek.nl, ORS (link)
  5. Voedingscentrum, natrium (link)

Deze informatie is algemeen en vervangt geen advies van je huisarts, apotheker of diëtist. Heb je klachten, een chronische aandoening of gebruik je medicijnen, overleg dan met hen.